به گزارش آونگ پرس، این اعداد در شرایطی مطرح میشود که مدیریت استان، توسعه متوازن، جذب سرمایهگذاری و حل برخی مشکلات قدیمی را در دستور کار خود قرار داده است؛ با این حال، بخش مهمی از طرحهای اعلامشده هنوز در مرحله اجرا یا برنامهریزی قرار دارند و میزان اثرگذاری آنها در نهایت به سرعت تکمیل پروژهها و تبدیل آنها به خدمات و زیرساختهای قابل استفاده برای مردم بستگی دارد.
حسینعلی امیری، استاندار فارس، در نشست خبری هفته دولت، مجموعهای از پروژهها و برنامههای استان را تشریح کرد؛ مجموعهای که از یک سو تصویری از حجم سرمایهگذاریهای عمرانی و اقتصادی در فارس ارائه میدهد و از سوی دیگر، برخی از مسائل قدیمی استان مانند آب، ناترازی انرژی، حمل سوخت، راه، واحدهای تولیدی نیمهتمام و زیرساختهای گردشگری را دوباره به مرکز توجه میآورد.
پروژهها چگونه میان شهرستانهای فارس توزیع شدهاند؟
از میان یک هزار و ۳۲۱ پروژه هفته دولت، ۸۳۵ پروژه روستایی با اعتبار حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان است. شیراز با ۱۵۱ پروژه بیشترین تعداد طرحها را دارد و پس از آن لارستان با ۷۸، قیروکارزین با ۷۵، داراب با ۶۱ و مرودشت با ۵۷ پروژه قرار گرفتهاند.
استاندار فارس تاکید کرد که توزیع اعتبارات قرار نیست صرفاً به شکل مساوی میان شهرستانها انجام شود، بلکه میزان برخورداری و نیاز هر منطقه باید مبنای تخصیص منابع باشد. به گفته او، هدف از این رویکرد کاهش فاصله میان شهرستانهای برخوردار و کمبرخوردار و حرکت به سمت توسعه متوازن است.
در سبد پروژههای هفته دولت، ۶۰۴ طرح عمرانی شهری و روستایی، ۷۶ پروژه فرهنگی، آموزشی و هنری، ۳۴ پروژه ورزشی، ۴۵ پروژه تامین و توزیع برق، ۲۲ پروژه مسکن شهری و روستایی و ۱۰۳ پروژه زیربنایی، خدماتی و رفاهی قرار دارد.
در واقع، فهرست افتتاحها فقط یک مجموعه عمرانی نیست؛ بخشهای مختلفی از نیازهای زیرساختی و خدماتی استان را دربرمیگیرد. اما وزن برخی پروژهها از نظر اثرگذاری بلندمدت بر توسعه استان بیشتر است؛ بهویژه در حوزه آب، انرژی، حملونقل و سوخت.
راه؛ زیرساختی که توسعه بدون آن متوقف میشود
فارس در سالهای اخیر بخش قابل توجهی از سرمایهگذاری خود را به توسعه شبکه راه اختصاص داده است. بر اساس گزارش ارائهشده از سوی استاندار، از ابتدای دولت چهاردهم تاکنون ۲۰۱ کیلومتر راه اصلی و بزرگراه در استان به بهرهبرداری رسیده که ۳۷ کیلومتر آن مربوط به هفته دولت امسال است.
۱۰۷ کیلومتر دیگر از راههای اصلی و بزرگراههای فارس نیز قرار است تا پایان سال به بهرهبرداری برسد و در هفته دولت ۸۵ پروژه در حوزه راه افتتاح خواهد شد.
امیری هزینه احداث هر کیلومتر راه و بزرگراه را حدود ۱۰۰ میلیارد تومان اعلام کرد؛ رقمی که نشان میدهد توسعه شبکه حملونقل، تنها به اجرای پروژههای عمرانی محدود نیست و منابع مالی سنگینی میطلبد.
اما اهمیت این پروژهها فقط در طول مسیرهای ساختهشده خلاصه نمیشود. راه برای استقرار صنعت، جابهجایی کالا، دسترسی روستاها، گردشگری و اتصال شهرستانها به بازارهای مصرف و مراکز خدماتی، یکی از زیرساختهای پایهای توسعه استان محسوب میشود.
انرژی خورشیدی؛ برنامه فارس برای عبور از ناترازی برق
در حوزه انرژی نیز مدیریت استان روی توسعه نیروگاههای خورشیدی حساب ویژهای باز کرده است.
اکنون ۲۵۶ مگاوات برق خورشیدی در فارس وارد مدار شده و بر اساس برنامه اعلامشده، این ظرفیت تا پایان سال میتواند به حدود یک هزار مگاوات برسد.
همزمان، یک هزار هکتار زمین برای احداث نیروگاههای خورشیدی واگذار شده که ظرفیت پیشبینیشده برای این اراضی حدود پنج هزار و ۵۰۰ مگاوات اعلام شده است.
در هفته دولت نیز پنج نیروگاه سهمگاواتی کوچکمقیاس وارد مدار میشود.
این ارقام نشان میدهد انرژی خورشیدی برای فارس صرفاً یک پروژه جانبی نیست و قرار است بخشی از پاسخ استان به مسئله ناترازی برق باشد؛ هرچند فاصله میان ظرفیت اعلامشده، ظرفیت در حال ساخت و برق واقعاً واردشده به شبکه، نکتهای است که در ارزیابی نهایی این برنامهها اهمیت دارد.
خط لوله پارس؛ پروژهای برای کاهش هزینه و ریسک حمل سوخت
یکی از پروژههایی که میتواند اثر مستقیمی بر زیرساخت سوخترسانی فارس داشته باشد، خط لوله انتقال فرآوردههای نفتی پارس است.
در حال حاضر بخش عمده سوخت مورد نیاز فارس از پالایشگاه خلیج فارس تامین و با تانکرهای نفتکش منتقل میشود؛ شیوهای که علاوه بر هزینه حمل، پیامدهایی مانند افزایش ترافیک، آلودگی، استهلاک جادهها و ریسکهای ایمنی دارد.
امیری هزینه سالانه حمل فرآوردههای نفتی از هرمزگان به شیراز را حدود ۳.۸ هزار میلیارد تومان اعلام کرد.
قرار است عملیات اجرایی خط لولهای به طول حدود ۴۰۰ کیلومتر در هفته دولت آغاز شود. اعتبار اجرای این پروژه نیز حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان اعلام شده و به گفته استاندار، تامین آن در شورای اقتصاد به تصویب رسیده است.
اهمیت این پروژه فقط اقتصادی نیست. انتقال سوخت از طریق خط لوله میتواند از منظر پدافند غیرعامل نیز اهمیت داشته باشد؛ موضوعی که در شرایط بحرانی، آسیبپذیری شبکه انتقال سوخت را به یک مسئله زیرساختی تبدیل میکند.
آب؛ بحران پایان یافته یا مسئلهای که شکل آن تغییر کرده است؟
آب همچنان یکی از مهمترین مسائل فارس است؛ هرچند استاندار معتقد است وضعیت استان از «بحران» به «تنش» رسیده است.
در هفته دولت ۳۶ پروژه در حوزه آبرسانی و تامین آب آشامیدنی افتتاح میشود. امیری در عین حال بر ضرورت مدیریت علمی منابع آب و افزایش بهرهوری تاکید کرد و از همکاری با دانشگاه شیراز برای مطالعه و مدیریت منابع آبی خبر داد.
این تغییر واژه از «بحران» به «تنش» به معنای پایان مسئله آب نیست. فارس همچنان با محدودیت منابع آبی، فشار بر منابع زیرزمینی و نیاز به افزایش بهرهوری در بخش کشاورزی مواجه است. به همین دلیل، موفقیت برنامههای آبی استان بیش از تعداد پروژههای افتتاحی، به این بستگی دارد که آیا بتوانند مصرف را کنترل، بهرهوری را افزایش و منابع موجود را پایدار کنند یا نه.
آموزش و مسکن؛ دو حوزه با حجم بالای پروژه
در حوزه آموزش، از ابتدای دولت چهاردهم ۶۱۹ پروژه آموزشی شامل دو هزار و ۲۶۷ کلاس درس در فارس به بهرهبرداری رسیده است. همچنین ۲۴۴ پروژه با یک هزار و ۳۷۱ کلاس درس از مهر سال گذشته تا مهر امسال آماده بهرهبرداری خواهد شد.
استاندار فارس از اجرای طرح توسعه عدالت آموزشی و برنامه برای پایان مدارس غیراستاندارد در استان خبر داد.
در بخش مسکن نیز بیش از ۹۰ هزار واحد در مراحل مختلف اجرا، تکمیل یا واگذاری قرار دارند. از ابتدای دولت چهاردهم حدود ۲۸ هزار و ۲۰۰ واحد در قالب طرحهای مختلف مسکن تحویل شده و حدود ۱۵ هزار و ۹۰۰ واحد دیگر برای افتتاح و تحویل در هفته دولت آماده است.
قرار است حدود هشت هزار واحد دیگر نیز تا پایان سال به بهرهبرداری برسد.
سرمایهگذاری؛ بخش خصوصی در کجای این تصویر قرار دارد؟
یکی از ارقام قابل توجه در گزارش عملکرد هفته دولت، سهم بخش خصوصی است.
امیری اعلام کرد بیش از ۷۰ هزار میلیارد تومان، معادل حدود ۶۰ درصد پروژههای هفته دولت فارس، توسط بخش خصوصی اجرا شده است.
این سهم در صورتی که به معنای سرمایهگذاری واقعی و ورود منابع جدید بخش خصوصی باشد، میتواند برای استانی مانند فارس اهمیت بالایی داشته باشد؛ زیرا تامین تمام هزینههای توسعه از منابع دولتی عملاً امکانپذیر نیست.
در بخش صنعت نیز استاندار اعلام کرد فارس که سال گذشته از نظر سرمایهگذاری صنعتی در رتبه سوم کشور قرار داشت، امسال با بیش از ۱۱ هزار میلیارد تومان پروژه صنعتی بخش خصوصی در رتبه نخست قرار گرفته است.
اما چالش اصلی، صرفاً جذب سرمایه نیست؛ ماندگاری سرمایهگذار، تکمیل پروژهها، ایجاد اشتغال و رسیدن طرحها به مرحله تولید نیز باید در ارزیابی این عملکرد لحاظ شود.
احیای واحدهای قدیمی به جای ساخت واحدهای جدید
در کنار سرمایهگذاریهای جدید، مدیریت استان تلاش برای بازگرداندن واحدهای نیمهتمام و تعطیل به چرخه تولید را دنبال میکند.
امیری آیتیآی، آیتیامسی و کارخانه قند ممسنی را از جمله واحدهایی دانست که احیای آنها در دستور کار قرار گرفته است.
منطق این سیاست روشن است: واحدی که زمین، زیرساخت و بخشی از تجهیزات را در اختیار دارد، در صورت رفع موانع حقوقی و مالی میتواند با هزینه و زمان کمتری نسبت به یک پروژه جدید به تولید بازگردد.
در مورد آیتیآی نیز استاندار از واگذاری مجموعه به سرمایهگذار بومی خبر داد و درباره کارخانه قند ممسنی گفت بخش عمده اقدامات انجام شده و حقوق کارگران پرداخت شده است.
البته موفقیت این سیاست زمانی قابل ارزیابی است که واحدهای مورد اشاره واقعاً به تولید پایدار بازگردند و اشتغال آنها تثبیت شود.
آسمان؛ یک پرونده قدیمی با یک وعده تازه
شرکت هواپیمایی آسمان نیز یکی از موضوعات مطرحشده در نشست استاندار بود.
امیری گفت با پیگیریهای انجامشده، تصمیم بر حفظ شرکت و برند آسمان گرفته شده و پیشبینی میشود تعداد هواپیماهای فعال آن از دو فروند به پنج فروند افزایش یابد.
برای فارس، این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که گردشگری یکی از محورهای اعلامشده توسعه استان است و بدون دسترسی مناسب هوایی، بخشی از ظرفیت گردشگری استان عملاً محدود میماند.
اما افزایش تعداد هواپیماها به تنهایی به معنای حل مشکلات آسمان نیست؛ تداوم فعالیت، وضعیت مالی شرکت، بهرهوری ناوگان و توان رقابت آن عواملی هستند که سرنوشت این وعده را تعیین خواهند کرد.
گردشگری؛ شعار توسعه یا موتور واقعی سرمایهگذاری؟
مدیریت فارس گردشگری را محور نخست توسعه استان معرفی کرده است. در هفته دولت حدود ۹ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان پروژه گردشگری در استان قرار دارد که شامل شش پروژه سرمایهگذاری است.
از سوی دیگر، پروژه باغموزه مشاهیر در پشت آرامگاه حافظ در آستانه ورود به مرحله اجرا اعلام شده و موزه منطقهای فارس نیز در حال پیگیری است.
اما توسعه گردشگری صرفاً با ساخت پروژههای گردشگری اتفاق نمیافتد. دسترسی هوایی و زمینی، حفاظت از آثار تاریخی، خدمات شهری، اقامت، تبلیغات و مهمتر از همه جذب سرمایهگذار، حلقههای زنجیرهای هستند که باید همزمان تقویت شوند.
از همین منظر، پروژههای راه، آسمان، سرمایهگذاری و حفاظت از میراث را میتوان بخشهایی از یک مسئله واحد دید: اینکه فارس چگونه میخواهد ظرفیت تاریخی و طبیعی خود را به فعالیت اقتصادی پایدار تبدیل کند.
میراث تاریخی؛ ظرفیت بزرگ با مسئله حفاظت
فارس در کنار زیرساختهای اقتصادی، با مسئله حفاظت از حجم بزرگی از میراث تاریخی نیز روبهروست.
استاندار با اشاره به افزایش آسیبهای اجتماعی و ضرورت حفاظت از اماکن تاریخی گفت افزایش نیروهای یگان حفاظت به تنهایی پاسخگوی همه مشکلات نیست و باید از روشهای جدید استفاده کرد.
در حال حاضر ۱۱ بنای تاریخی استان از جمله تختجمشید به صورت برخط پایش میشوند و دوربینهای نظارتی آنها فعال است.
این تجربه میتواند بخشی از مسیر حرکت از حفاظت سنتی به حفاظت هوشمند باشد؛ هرچند توسعه آن به اعتبار و زیرساختهای بیشتری نیاز دارد.
منطقه آزاد هنوز تصمیم نهایی ندارد
یکی از موضوعات اقتصادی که هنوز در مرحله تصمیمگیری قرار دارد، تعیین محل منطقه آزاد تجاری فارس است.
لامرد، لارستان و شیراز از گزینههای مطرحشده هستند و به گفته استاندار، هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده و موضوع در مرحله کارشناسی است.
بنابراین در شرایط فعلی، نمیتوان از انتخاب قطعی یک شهر سخن گفت و هرگونه اعلام نتیجه نهایی باید به تصمیم مراجع ذیصلاح موکول شود.
۶۴ فرصت سرمایهگذاری در انتظار سرمایهگذار
در کنار پروژههای جاری، مدیریت استان تلاش دارد ظرفیتهای جدیدی برای سرمایهگذاری معرفی کند.
امیری از آماده بودن ۶۴ فرصت سرمایهگذاری بدون نام در فارس خبر داد و گفت این فرصتها قرار است در اکسپوی امسال استان نیز معرفی شوند.
استاندار همچنین از دیدار با ۱۳ سفیر و پنج وزیر خارجه پیش از جنگ برای فراهم کردن زمینه سرمایهگذاری مشترک خبر داد. این مذاکرات به دلیل شرایط منطقهای متوقف شده، اما به گفته او از دستور کار خارج نشده است.
در اکسپوی سال گذشته نیز حدود سه میلیارد دلار تفاهمنامه و قرارداد به گفته استاندار به امضا رسید. با این حال، تفاهمنامه به خودی خود سرمایهگذاری محسوب نمیشود و میزان تحقق واقعی این توافقها، معیار دقیقتری برای سنجش خروجی اکسپو خواهد بود.
۷۱ هزار میلیارد تومان دیگر در راه است؟
فارس علاوه بر پروژههای هفته دولت، در انتظار سفر رئیسجمهور نیز قرار دارد؛ سفری که هنوز زمان دقیق آن مشخص نشده است.
امیری اعلام کرد برای این سفر نیز بیش از ۷۱ هزار میلیارد تومان پروژه پیشبینی شده که جدا از پروژههای هفته دولت است.
اگر این پروژهها به مرحله اجرا و بهرهبرداری برسند، حجم قابل توجهی از سرمایهگذاری جدید وارد زیرساختهای استان خواهد شد؛ اما در این مرحله، آنچه وجود دارد فهرستی از پروژههای پیشبینیشده است و ارزیابی اثر واقعی آنها باید به زمان اجرا و تکمیل طرحها موکول شود.
فهرست پروژههای هفته دولت فارس بلند است؛ از راه و آب و برق گرفته تا مسکن، آموزش، صنعت و گردشگری. اما مسئله اصلی فقط تعداد پروژهها یا ارزش ریالی آنها نیست. آنچه در نهایت عملکرد توسعهای استان را مشخص میکند، این است که این سرمایهگذاریها تا چه اندازه به حل مسائل قدیمی فارس، افزایش بهرهوری منابع، ایجاد اشتغال پایدار و بهبود کیفیت زندگی مردم منجر شوند.
در این میان، آب، انرژی، حملونقل، سرمایهگذاری و احیای واحدهای تولیدی همچنان آزمونهای اصلی پیش روی مدیریت استان هستند؛ آزمونهایی که نتیجه آنها را نه در روز افتتاح، بلکه در ماهها و سالهای پس از بهرهبرداری میتوان سنجید.
دیدگاهتان را بنویسید