حفظ ۸۵ درصدی ظرفیت تولید «سالکو» در بحبوحه بحران انرژی/ احداث نیروگاه اختصاصی ۳۰۰ مگاواتی و مهندسی معکوس ۷ هزار قطعه

عبدالله غلامی، معاون بهره‌برداری و مدیر مجتمع صنایع آلومینیوم جنوب (سالکو)، در حاشیه برگزاری نمایشگاه شیراز اکسپو در گفت ‌وگو با خنرگار ما در تشریح وضعیت عملیاتی و چالش‌های این واحد پیشران متالورژی کشور اظهار کرد: صنعت آلومینیوم برخلاف سایر حوزه‌های سنگین همچون فولاد، سیمان و پتروشیمی، به جریان پیوسته و بدون وقفه الکتریسیته متکی است. فناوری تولید در سالکو بر پایه سلول‌های الکترولیز احیا استوار است؛ فرایندی که در صورت قطع ممتد جریان برق، مایع مذاب داخل دیگ‌ها به انجماد رسیده و خروج خطوط از مدار را به دنبال خواهد داشت. پیامد فنی چنین رخدادی، خواب عملیاتی خط تولید به مدت دو تا سه سال و تحمیل خسارات میلیاردی برای احیای مجدد سلول‌ها خواهد بود.
وی در ادامه افزود: با وجود بحران عمیق ناترازی شبکه سراسری برق در فصول گرم و حتی سرد سال، با اتخاذ تدابیر پیشگیرانه مهندسی، نوآوری پرسنل خطوط و هماهنگی تنگاتنگ با مدیران صنعت برق منطقه فارس، سالکو موفق شد بین ۸۵ تا ۹۰ درصد ظرفیت نامی خود را فعال نگه دارد. البته تحقق این ثبات عملیاتی بدون هزینه نبوده و خرید اجباری برق از شبکه آزاد، ارقامی در مقیاس چند هزار میلیارد تومان (همت) به تراز مالی شرکت تحمیل کرده است؛ هزینه‌هایی که علاوه بر بار مالی مستقیم، با عدم‌النفع ناشی از کاهش ظرفیت اسمی نیز همراه بوده است.

‎پاسخ به ناترازی؛ از نیروگاه ۳۰۰ مگاواتی تا افق انرژی‌های تجدیدپذیر
‎معاون بهره‌برداری سالکو با اعلام اینکه سالکو در سال گذشته بالغ بر ۲۶۰ هزار تن شمش تولید کرده است، گفت: ظرفیت اسمی طراحی‌شده این مجتمع سالانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار تن است. پتانسیل دستیابی کامل به سقف این ظرفیت وجود دارد، اما محدودیت‌های نوسان برق در تابستان و زمستان به مانعی مقطعی بدل شده است. از همین رو، مدیریت مجتمع راهبرد خودکفایی انرژی را با خرید و آغاز عملیات اجرایی احداث یک نیروگاه سیکل ترکیبی حرارتی اختصاصی در دستور کار قرار داده است.
‎غلامی تصریح کرد: با ایفای نقش کارفرمایی توسط خود سالکو، فاز احداث این نیروگاه با ظرفیت هدف ۳۰۰ مگاوات در حال پیگیری است و امیدواریم ظرف یک سال آینده به بهره‌برداری برسد. این پروژه بخش عمده‌ای از بار مصرفی ۵۰۰ مگاواتی مجتمع را پوشش می‌دهد. هم‌زمان، طرح‌های مطالعاتی و اجرایی استفاده از نیروگاه‌های خورشیدی نیز در دستور کار قرار دارد؛ هرچند احداث مزارع خورشیدی به ازای هر مگاوات سرمایه‌گذاری سنگینی می‌طلبد و باید در توازن با مقیاس مصرف عظیم مجتمع و توجیه اقتصادی پیش برود.

‎بومی‌سازی قطعات و تحول در مدیریت سرمایه انسانی
‎مدیر مجتمع آلومینیوم جنوب با اشاره به اینکه سالکو کار خود را با هسته‌ای ۸۰ نفره آغاز کرد و اکنون به اشتغال‌زایی مستقیم ۲۵۰۰ نفری رسیده است، تأکید کرد: میانگین سنی بدنه انسانی شاغل در سالکو حدود ۳۳ سال است. این نیروی کار جوان و متخصص با پشتکار خود نقشی کلیدی در بی‌اثر کردن تحریم‌ها ایفا کرده‌اند؛ به‌طوری‌که تاکنون حدود ۶ تا ۷ هزار قطعه و تجهیز راهبردی صنعت آلومینیوم در این کارخانه مهندسی معکوس و در خطوط تولید نصب شده است.
غلامی بهره‌برداری از ظرفیت‌های بومی استان فارس را راهبرد اصلی توسعه مجتمع خواند و تصریح کرد: هدف‌گذاری ما تکیه بر توان مهندسی شرکت‌های دانش‌بنیان، پارک‌های علم و فناوری و نیروهای متخصص بومی منطقه لامرد است. زنجیره ارزش صنعت زمانی توسعه واقعی می‌یابد که خلق ثروت و دانش در خود منطقه رسوب کند؛ رویکردی که فاز دوم توسعه سالکو نیز با اتکا به همین توانمندی داخلی اجرایی خواهد شد.

گذار از خام‌فروشی با انتقال مستقیم آلومینیوم مذاب
‎معاون بهره‌برداری سالکو در پایان، بر لزوم توسعه صنایع پایین‌دستی در منطقه ویژه اقتصادی لامرد تأکید کرد و گفت: با گسترش کاربرد آلومینیوم در صنایع های‌تک، خودروسازی و هوافضا به‌دلیل ویژگی سبکی و استحکام، سالکو آماده است به‌جای عرضه انحصاری شمش سرد، فلز مذاب را به‌طور مستقیم به واحدهای پایین‌دستی مجاور تحویل دهد. حذف چرخه هزینه‌بر ذوب مجدد شمش، بهای تمام‌شده محصولات مصرف‌کننده را به‌شدت کاهش داده و مزیت رقابتی بالایی برای سرمایه‌گذاران ایجاد می‌کند تا زنجیره ارزش این فلز استراتژیک در کشور تکمیل شود.