به گزارش آونگ پرس، آیتالله لطفالله دژکام در آیین بزرگداشت یادروز حافظ در شیراز که با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد، با موضوع «بنمایههای دینی در غزلهای حماسی حافظ» به بررسی ظرفیت شعر این شاعر در بازتاب مفاهیم دینی، حماسی و اجتماعی پرداخت.
او با طرح این پرسش که چرا حافظ در طول تاریخ ماندگار شده است، به دیدگاههای ادبی درباره ماندگاری سخن اشاره کرد و گفت: سخنی که بر پایه حکمت و مفاهیم عمیق شکل گرفته باشد، میتواند از محدودیتهای زمان فراتر برود و ماندگار شود.
دژکام با اشاره به مقدمه گلستان سعدی، یکی دیگر از عوامل ماندگاری آثار ادبی را توانایی آنها در بیان مقاصد و انتقال مفاهیم به مخاطبان دانست و اظهار کرد: حافظ به شاعران، نویسندگان و سخنرانان امکان داده است تا با بهرهگیری از زبان و بلاغت شعر او، مفاهیم مورد نظر خود را به مخاطبان منتقل کنند.
نماینده ولیفقیه در فارس با توضیح مفهوم اقتباس در ادبیات گفت: در بسیاری از موارد، گویندگان از شعر حافظ و دیگر شاعران برای بیان مقصود خود استفاده میکنند؛ هرچند ممکن است معنای مورد نظر آنان با مفهوم اصلی شعر تفاوت داشته باشد. در این فرایند، گاهی با حذف قرائن درونمتنی و افزودن زمینههای بیرونی، معنای تازهای از شعر برداشت میشود.
او با اشاره به تلاشهای پژوهشگران برای بررسی قرائن درونمتنی دیوان حافظ، بر اهمیت شناخت زمینه و معنای اصلی اشعار در کنار برداشتهای جدید از آنها تأکید کرد.
دژکام در ادامه، با ارائه نمونههایی از کاربرد غزلهای حافظ در موقعیتهای تاریخی و اجتماعی، به امکان پیوند دادن مفاهیم دینی و حماسی با شعر این شاعر پرداخت. او با اشاره به صحنههایی از تاریخ انقلاب اسلامی، دوران جنگ هشتساله و تشییع شهدا، شماری از ابیات حافظ را در ارتباط با مفاهیمی همچون ایستادگی، فداکاری و مقابله با دشمن بازخوانی کرد.
او همچنین با اشاره به جایگاه شیراز در پیوند میان دین، حماسه و هنر، نمونههایی از اشعار حافظ را در ارتباط با فرهنگ عاشورایی، دفاع از سرزمین و تبعیت از رهبری مطرح کرد و این موارد را از ظرفیتهای شعر حافظ برای بازتاب مفاهیم مورد توجه جامعه امروز دانست.
نماینده ولیفقیه در فارس در بخش دیگری از سخنان خود، به پیشینه قرآنی حافظ و ارتباط او با فضای فرهنگی و مذهبی شیراز اشاره کرد و با استناد به برخی ابیات دیوان این شاعر، بر امکان بازخوانی مفاهیم دینی در شعر او تأکید کرد.
دیدگاهتان را بنویسید