به گزارش آونگ پرس، پوکی استخوان (Osteoporosis) یکی از بیماریهای مزمن استخوان است که غالباً بدون علامت باقی میماند و تا زمان بروز شکستگیهای ناشی از فشار یا تروماهای خفیف تشخیص داده نمیشود. بر اساس گزارشهای بینالمللی، بیش از ۲۰۰ میلیون زن در جهان از این بیماری رنج میبرند و حدود یکسوم زنان و یکپنجم مردان بالای ۵۰ سال، در طول زندگی خود دچار شکستگی ناشی از پوکی استخوان میشوند. در ایران نیز شیوع آن در زنان یائسه قابل توجه است و بخش مهمی از بار بیماریهای مزمن کشور را تشکیل میدهد.
شکستگیهای لگن، مهره و مچ دست علاوه بر درد و کاهش استقلال فرد، بار اقتصادی قابل توجهی بر سیستم سلامت تحمیل میکنند. عواملی مانند افزایش سن، یائسگی، وزن پایین، کمتحرکی، مصرف سیگار و برخی داروها ریسک ابتلا را افزایش میدهند، اما تغذیه یکی از مهمترین عوامل قابل تغییر و تأثیرگذار بر سلامت استخوان است.
مواد مغذی کلیدی برای استخوان:
کلسیم: اصلیترین ماده معدنی سازنده استخوان؛ منابع آن شامل لبنیات، سبزیهای برگسبز، بادام و ماهیهای استخواندار است.
ویتامین D: برای جذب کلسیم ضروری است و کمبود آن با افزایش خطر پوکی استخوان همراه است.
پروتئین: برای حفظ ساختار ماتریکس استخوانی اهمیت دارد.
ویتامین K، منیزیم، روی و پتاسیم: نقش کلیدی در بازسازی و استحکام استخوان و تعادل اسید–باز بدن دارند.
الگوهای غذایی مفید و مضر:
رژیمهای غذایی متعادل مانند مدیترانهای و DASH با مصرف میوه، سبزی، غلات کامل، ماهی، روغن زیتون و مغزها، تراکم استخوان را افزایش داده و التهاب مزمن را کاهش میدهند. در مقابل، مصرف مکرر نوشیدنیهای گازدار و غذاهای سرخکردنی، جذب کلسیم را کاهش داده و التهاب سیستمیک ایجاد میکند. جایگزینی چربیهای اشباع با چربیهای غیراشباع مانند روغن زیتون و ماهیهای چرب، اثر محافظتی بر استخوان دارد.
با افزایش امید به زندگی و سالمندی جمعیت، اهمیت پیشگیری از پوکی استخوان بیش از پیش نمایان شده است. اصلاح الگوی غذایی، مصرف کافی کلسیم و ویتامین D، پرهیز از نوشابه، الکل و سیگار و پیروی از رژیمهای غذایی سالم، راهکارهایی عملی برای حفظ تراکم استخوان و کاهش خطر شکستگی هستند. انتخابهای آگاهانه غذایی و سبک زندگی روزمره، نقش تعیینکنندهای در سلامت استخوان و کیفیت زندگی ایفا میکند.
فاطمه عطارزاده، کارشناس تغذیه، مرکز خدمات جامع سلامت تل بیضا، شبکه بهداشت و درمان شهرستان بیضا
دیدگاهتان را بنویسید