راهنمای جامع سلامت دهان و دندان کودکان؛ از مراقبت‌های نوزادی تا پیشگیری از پوسیدگی

به گزارش آونگ پرس، پیش از رویش دندان‌ها، لثه‌های کودک را می‌توان به‌آرامی با یک پارچه تمیز و مرطوب پاک کرد. با رویش اولین دندان، مسواک زدن باید آغاز شود؛ لازم نیست برای شروع مراقبت از دندان‌ها منتظر رویش همه دندان‌ها بمانیم.
روش صحیح مسواک زدن در کودکان زیر ۶ سال
از زمان رویش اولین دندان، روزی دو بار، به‌ویژه پیش از خواب شب، دندان‌های کودک را مسواک بزنید.
از مسواک نرم و کوچک متناسب با سن کودک استفاده کنید.
برای کودکان زیر ۳ سال، مقدار خمیردندان حاوی فلوراید به اندازه یک دانه برنج و برای کودکان ۳ تا ۶ سال، مقدار خمیردندان به اندازه یک نخود باشد.
از خمیردندان حاوی فلوراید با غلظت مناسب کودکان استفاده کنید.
به کودک آموزش دهید خمیردندان را نبلعد.
والدین مسواک زدن دندان های کودکان زیر ۶ سال را انجام دهند یا به‌ طور کامل بر آن نظارت کنند؛ زیرا کودکان خردسال هنوز مهارت کافی برای تمیز کردن تمام سطوح دندان‌ها را ندارند.
 تغذیه سالم برای پیشگیری از پوسیدگی
تغذیه نقش مهمی در سلامت دندان‌های کودکان دارد. برای محافظت از دندان‌ها:
مصرف شیرینی، شکلات، بیسکویت، آب‌نبات و نوشیدنی‌های شیرین را محدود کنید.
آب را به‌عنوان نوشیدنی اصلی کودک انتخاب کنید.
از دادن مکرر آب‌ میوه، نوشابه و نوشیدنی‌های شیرین خودداری کنید.
میان ‌وعده‌های سالم مانند میوه‌های مناسب سن کودک، سبزیجات و مواد غذایی مغذی را در برنامه غذایی بگنجانید.
 پوسیدگی دندان در دوران کودکی
پوسیدگی دندان زمانی ایجاد می‌شود که باکتری‌های دهان از قندهای موجود در مواد غذایی استفاده می‌کنند و اسید تولید می‌کنند. این اسیدها به‌مرور مینای دندان را تخریب می‌کنند.
نشانه‌های اولیه پوسیدگی ممکن است به شکل لکه‌های سفید گچی روی دندان ظاهر شوند. با پیشرفت پوسیدگی، لکه‌های قهوه‌ای یا سیاه، حفره و درد ایجاد می‌شود.
پوسیدگی دندان‌های شیری را نباید نادیده گرفت. در صورت مشاهده لکه‌های غیرعادی، درد یا شکستگی دندان، کودک باید توسط دندان‌پزشک معاینه شود.
 پیشگیری از پوسیدگی ناشی از شیشه شیر
قرار گرفتن مکرر دندان‌های کودک در معرض شیر، شیرخشک یا نوشیدنی‌های شیرین، به‌ویژه هنگام خواب، می‌تواند خطر پوسیدگی را افزایش دهد.
کودک را با شیشه شیر حاوی شیر، شیرخشک، آب‌میوه یا نوشیدنی شیرین به خواب نبرید.
از دادن نوشیدنی‌های شیرین در طول شب خودداری کنید.
پس از آخرین وعده شیر شبانه، در صورت امکان دندان‌ها را مسواک بزنید.
برای کودک بزرگ‌تر، به‌تدریج استفاده از لیوان را جایگزین شیشه شیر کنید.
از انتقال بزاق والدین به دهان کودک، مانند استفاده مشترک از قاشق خودداری کنید.
 اولین مراجعه به دندان‌پزشک
طبق بسته های سلامت کودکان اولین مراجعه کودک به دندان‌پزشک باید در شش ماهگی است. پس از آن در ۳۶ ماهگی و ۶۰ ماهگی معاینه انجام می شود. در صورت صلاحدید دندان‌پزشک زمان و فاصله مراجعات با توجه به وضعیت دهان کودک تعیین می‌ گردد.
مراجعه زودهنگام به دندان‌پزشک به شناسایی عوامل خطر، آموزش روش صحیح مسواک زدن، بررسی رشد دندان‌ها و پیشگیری از پوسیدگی کمک می‌کند.
دکتر «شاهرخ قیصری»؛ رییس گروه سلامت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز